Ախնաբադի կենու արգելավայր

Ախնաբադի տիսի պուրակի արգելավայրը Հայաստանի 26 պետական արգելավայրերից մեկն է, հիմնադրված 1959 թվականին՝ պահպանելու համար հատապտղավոր տիսի՝ մարզի անտառներից գրեթե անհետացած փշատերև ծառատեսակի, պահպանված զանգվածը։ Զառիթափ տեղանքի 25 հեկտարի վրա աճում են 300-ից 400 տարեկան ծառեր, որոնցից մի քանիսը հասնում են 25 մետր բարձրության, իսկ բների տրամագիծը կազմում է 70-90 սանտիմետր։

Արգելավայրը գտնվում է Միափոր լեռնաշղթայի հարավ-արևմտյան լանջին, Տավուշի Ծաղկուտ լեռնաշղթայի վրա, ծովի մակարդակից 1400-1700 մետր բարձրության վրա, Խաչարձան գետի ավազանում։ Այն գտնվում է Աղավնավանք գյուղի մերձակայքում, Ախնաբադի եկեղեցու հարևանությամբ։

Ամեն ինչի կենտրոնում գտնվող ծառը տիսն է, որը տեղում հայտնի է նաև որպես կարմրածառ (կարմրավուն փայտի համար)՝ մշտադալար փշատերև ծառ՝ մուգ, կոնաձև սաղարթով։ Այստեղ այն դեռևս վերարտադրվում է հին եղանակով՝ սերմերով, առանց տնկման։ Մարդիկ այս փայտը գնահատում են շուրջ 3000 տարի. հին վարպետները դրանից փորագրում էին սարկոֆագներ, քանի որ այն դիմացկուն է փտմանից, բորբոսից և միջատների վնասից՝ նույնիսկ ջրի տակ։ Ավելի ուշ այն կիրառվել է զենքերի, կենցաղային իրերի պատրաստման համար, իսկ ի վերջո՝ նաև կահույքի։

Արգելավայրը գտնվում է Տավուշի մարզում, Աղավնավանք գյուղից վերև ձգվող լանջերին, ուղիղ գծով Երևանից շուրջ 80 կմ հյուսիս-արևելք։ Հասանելիության հստակ մանրամասները նախընտրելի է ճշտել տեղում։

Արգելավայրը գտնվում է 1400-1700 մետր բարձրության վրա, և նրա բարձրադիր հատվածներում ձյունը կարող է պահվել մինչև գարնան կեսը, այդ իսկ պատճառով այցի համար առավել հարմար է ուշ գարնանից մինչև աշուն ընկած ժամանակահատվածը։