Ալեք և Մարի Մանուկյան Գանձատուն

Ալեք և Մարի Մանուկյան Գանձատունը Վաղարշապատում Հայ Առաքելական Եկեղեցու գանձերի թանգարան է։ Այն բացվել է 1982 թվականին՝ երկհարկանի շենքում, որը կառուցվել է Կաթողիկոս (Հայ Առաքելական Եկեղեցու գլխավոր հովիվ) Վազգեն Ա-ի նախաձեռնությամբ և բարերար Ալեք Մանուկյանի ֆինանսավորմամբ։

Հավաքածուն ձևավորվել է տասնամյակների ընթացքում՝ Թոքաթից, Կոստանդնուպոլսից, Վանից, Սեբաստիայից, Կեսարիայից, Վասպուրականից, Արցախից, Կիլիկյան Հայաստանից և հայկական սփյուռքի համայնքներից։ Ցուցադրության մեծ մասը կազմում են մետաղե իրերը՝ խաչեր, Ավետարանների կրկնակ կազմեր, ռիփիդներ (պատարագի ձեռքի հովհարներ), ոսկեզօծ բաժակներ, եպիսկոպոսական գավազաններ, մասունքների արկղեր, բուրվառներ, խնկամաններ, արևապատկեր զարդեր, մյուռոնի անոթներ (սուրբ յուղի համար նախատեսված անոթներ) և կանթեղներ։ Մասունքների տապանակների և ձեռքի ձևով մասունքակալների կողքին ցուցադրվում են արծաթե գոտիներ և ճարմանդներ, հին դրամներ և թղթադրամներ, հնագույն կավե անոթներ և Կյութահիայի խեցեղենի իրեր։

Հավաքածուի ամենամեծ խումբը կազմում է տեքստիլը։ Ամենահինը Կիլիկյան Հայաստանում ստեղծված նուրբ ասեղնագործ պատարագիչ հագուստներն են և Գրիգոր Ա Լուսավորչին վերագրվող մետաքսե խաչադրոշը՝ թվագրված 1448 թվականով։ Ավելի ուշ շրջանի ուշագրավ նմուշների թվում են Փիլիպպոս Ա Աղբակեցի Կաթողիկոսի արծվապատկեր գորգը՝ 1651 թվականից, Սուրբ Էջմիածնի Մայր Տաճարի գլխավոր խորանի ասեղնագործ վարագույրը և Գեղարդի վանքին 1715 թվականին նվիրված միտրան (եպիսկոպոսական տոնական գլխազարդ)։ Եկեղեցական տեքստիլը լրացնում են մետաքսե բրոկադից կարված փիլոնը (տոնական զգեստ) և 1778 թվականին թվագրված նախշադրոշմ խորանի շապիկը, ինչպես նաև հայկական գորգեր, ճանապարհածածկեր, փոքր գորգիկներ և պարսկական մետաքսե գորգեր։

Գանձատունը գտնվում է Վաղարշապատում, Արմավիրի մարզում՝ Երևանից ուղիղ գծով մոտ 19 կմ արևմուտք։