Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր (Կաթողիկե)

Արուճավանքը՝ Արուճի մայր տաճարը՝ VII դարի եկեղեցի է, որը դասվում է միջնադարյան Հայաստանում կառուցված ամենամեծ և ճարտարապետական առումով ամենանշանավոր կառույցների շարքին։ Այն կանգնած է Արագած լեռի արևմտյան ստորոտում գտնվող ապառաժային սարահարթի վրա, Արագածոտնի մարզի Արուճ գյուղում։

Այս թվագրումը զուտ կռահումների արդյունք չէ։

Արևելյան կողմի պատի արձանագրությունները, որոնք հաստատում են միջնադարյան պատմիչներ Ղևոնդը, Հովհաննես Դրասխանակերտցին և Ստեփանոս Ասողիկը, եկեղեցին և հարակից բնակելի կառույցը թվագրում են 661-682 թվականներով։ Երկուսի պատվերը տվել են Գրիգոր Մամիկոնյան իշխանը և նրա կինը՝ Հեղինեն։

Անվանումը միավորում է «վանք» բառը Արուճ հին տեղանվան հետ։ Տեղում եկեղեցին հայտնի է նաև Սուրբ Գրիգոր Լուսավորչի անունով։

Արուճավանքը գտնվում է Արագածոտնի մարզում, Արուճ գյուղում, Արագած լեռան արևմտյան լանջերի ստորոտում։ Ուղիղ գծով դա Երևանից մոտ 38 կմ հյուսիս-արևմուտք է; ճանապարհի վիճակն ավելի լավ է ստուգել տեղում։