Դերեկի եկեղեցի

Դերեկի եկեղեցին Հայաստանի վաղ միջնադարյան ամենամեծ միանավ եկեղեցիներից է։ Այն կանգնած է Դերեկ գյուղի հյուսիսային ծայրամասում, Փամբակի լեռնաշղթայի հարավային լանջին, կառուցված է մոխրագույն տաշված տուֆից աստիճանաձև քարե հիմքի վրա։

Ամբողջությամբ պահպանվել է միայն հյուսիսային պատը, ինչպես նաև արևելյան պատի կեսից ավելին։

Աղոթասրահն արևելքից ավարտվում է աբսիդով, որը ներսից պայտաձև է, դրսից՝ հնգանիստ։ Պատուհան չունի. դրա փոխարեն փորագրված է շրջանագծի մեջ առնված հավասարաթև խաչ։ Ներսում երեք զույգ որմնասյուներ կրում են թաղածածկ կամարներ, որոնք սրահը բաժանում են չորս մասի. արևելյան կամարները սլաքաձև են ու երկկենտրոն, մնացածը՝ պայտաձև։

Եկեղեցին գտնվում է Արագածոտնի մարզում, Դերեկ գյուղի հյուսիսային ծայրամասում. մոտակա քաղաքը Ապարանն է։ Ուղիղ գծով սա Երևանից մոտավորապես 60 կմ հյուսիս-հյուսիսարևմուտք է։