Պայտասար

Պայտասարը Գեղամա լեռնաշղթայի 3177 մետր բարձրությամբ գագաթ է, որի լանջերին պահպանվել են մ.թ.ա. VII–II հազարամյակներին վերաբերող ժայռապատկերներ (քարի վրա փորագրված նկարներ)։ Լեռը գտնվում է Աժդահակից մոտ 3,5 կմ հարավ-արևմուտք, ձևավորվել է հրաբխային գործունեության արդյունքում և ունի պայտաձև, թեքված խառնարան։ Հին աղբյուրներում այն կոչվել է Գեղարադասար։

Որոշ պատկերներում պատկերված են կենդանիների տեսակներ, որոնք այլևս չեն հանդիպում տարածաշրջանում. այս փաստը հաստատվում է Հայկական լեռնաշխարհի այլ վայրերում հայտնաբերված բրածո մնացորդներով։ Բազմաթիվ պատկերներ և պատկերախմբեր արտացոլում են երկնային մարմինների և բնական երևույթների վաղնջական պաշտամունքը։

Հետազոտողները Պայտասարի ժայռապատկերները դիտարկում են որպես երկրորդական աղբյուր՝ լեռնաշխարհի հին բնակիչների տնտեսությունը, առօրյա կյանքը և կրոնական հավատալիքները հասկանալու համար։

Պայտասարը գտնվում է Կոտայքի մարզի Գեղամա լեռնաշղթայում՝ Երևանից ուղիղ գծով մոտ 35 կմ արևելք։