Շարայի լեռ

Շարայի-ն լեռնատափաստանային գագաթ է՝ 2474 մետր բարձրությամբ, որը բարձրանում է Արագածի և Փամբակի լեռնաշղթաների միջև, ուղիղ այն սահմանագծի վրա, որտեղ Շիրակի մարզը վերածվում է Արագածոտնի։ Նրա հիմքի շրջագիծը կազմում է մոտավորապես 5 կիլոմետր։ Երկրաբանորեն այն կազմված է անթրոպոգեն դարաշրջանի լավային հոսքերից, հրաբխային խարամից և սառցադաշտային-գետային նստվածքներից՝ շերտերից, որոնք թողել են և՛ ժայթքումը, և՛ սառույցը։

Այս գագաթը կրում է անսովոր շատ անուններ մեկ լեռան համար՝ Գողգոթա, Կողգաթա, Կողգաթ, Ղողղաթ, Ղողղաթ Մեծ (Մեծ Ղողղաթ) և Սուրբ Հովհաննես։ Տեղական ավանդույթը Շարայի անունը կապում է Շարա անունով կառավարչի հետ, որը, ինչպես պատմում են, տվել է Շիրակին իր անվանումը. սա այն ծագումնաբանական լեգենդներից է, որ փոխանցվում են բանավոր՝ չհաստատված փաստաթղթերով, բայց արժե իմանալ մինչ ուղևորությունը։

Ստորին լանջերին աշխատում է ավազահանք՝ հիշեցում այն մասին, որ սա դեռևս գործող լանդշաֆտ է, ոչ թե պահպանվող տարածք։ Գագաթի շուրջ տեղանքը բաց լեռնատափաստան է՝ խոտածածկ տարածքներ և մերկացած հրաբխային հող՝ անտառի փոխարեն, ուստի Արագած-Փամբակ ջրբաժանի տեսարանները մեծ մասամբ ոչնչով չեն փակված։

Շարայի-ն գտնվում է Շիրակի և Արագածոտնի սահմանի մոտ, Երևանից մոտավորապես 66 կմ հյուսիս-հյուսիս-արևմուտք՝ ուղիղ գծով, Արագածի զանգվածի և Փամբակի լեռնաշղթայի միջև։ Մոտակա բնակավայրը այստեղ նշված չէ. մեկնելուց առաջ տեղական աղբյուրների միջոցով ստուգեք մոտակա գյուղը և ճանապարհի հասանելիությունը։

Գրեթե 2500 մետր բարձրության վրա ձյան ծածկույթը պահպանվում է մինչև ուշ գարուն, իսկ պայմանները ողջ տարվա ընթացքում բաց են ու քամոտ. լեռնատափաստանային տեղանքն ապաստան գրեթե չի տալիս, ուստի ամառը և վաղ աշունը ավելի նպաստավոր ժամանակահատվածներ են այցելության համար։