Վանեվանի վանք

Վանեվանի վանքի Սուրբ Գրիգոր անվամբ գլխավոր եկեղեցին կառուցվել է 903 թվականին։ Այն պատվիրել են Շապուհ Բագրատունի իշխանը և նրա քույրը՝ Մարիամը, որոնք երկուսն էլ Սմբատ Ա թագավորի քույրն ու եղբայրն էին։ Շինությունը գտնվում է ձորի երկայնքով, Արծվանիստ գյուղից հարավ, Սևանա լճից հարավ-արևելք, Գեղարքունիքում։

Երկրորդ եկեղեցին փակում է համալիրի հարավային ծայրը և, հնարավոր է, կառուցվել է նույն տարիներին։ Երկու եկեղեցիները միացնող գավիթն ավելացվել է ավելի ուշ։

Բագրատունյաց արքայատոհմի Գագիկ Ա թագավորը X դարի վերջին վերականգնել է Սուրբ Գրիգոր եկեղեցին, և հենց այդ աշխատանքների ընթացքում շուրջը կառուցվել է պարիսպ։

Վանեվանի վանքը գտնվում է Գեղարքունիքի մարզում, Սևանա լճից հարավ-արևելք գտնվող Արծվանիստ գյուղի մոտ, Երևանից ուղիղ գծով մոտավորապես 85 կմ արևելք։