Երերույքի տաճար

Երերույքի բազիլիկը Հայաստանում կանգուն մնացած ամենահին եկեղեցիներից է. այն կառուցվել է Դ կամ Ե դարում՝ Ախուրյան գետից վեր ձգվող սարահարթին, այն վայրում, որտեղ եկեղեցու կառուցումից առաջ գտնվել է հեթանոսական տաճար։ Այն գտնվում է Անիից՝ միջնադարյան հայկական մայրաքաղաքներից մեկից, մոտ 5 կմ հարավ-արևելք, Անիպեմզա գյուղի մոտ, Շիրակի մարզում։ Այստեղ Ախուրյանը սահմանագիծ է հանդիսանում Թուրքիայի հետ։

Բազիլիկը կառուցված է Անիում արդուբերած նույն նարնջագույն տու֗ից (հրաբխային շինանյութ) և ունի եռանավ հատակագիծ, որը բնորոշ է Հայաստանի ամենավաղ եկեղեցական ճարտարապետությանը։ Դարերը նրա հանդեպ մեղմ չեն եղել. կառույցն այսօր կիսավեր է պահպանվել, սակայն սկզբնական քարաշինության բավարար մասն է մնացել, որպեսզի հողի վրա հստակ երևա նրա հատակագիծը։

Տեղական ավանդույթը Երերույք անունը կապում է մատաղի՝ կենդանիների զոհաբերության սովորույթի հետ, որը, ինչպես ասում են, շարունակվել է այս վայրում դեռ հեթանոսական ժամանակներից, նույնիսկ եկեղեցու տաճարին փոխարինելուց հետո։ Սա ավանդական պատմություն է, ոչ թե փաստագրված, բայց հենց այս բացատրությունն է հաղորդված մնացել։

Անիպեմզան այսօր փոքրիկ գյուղ է։ Եթե պատրաստվում եք գնալ, նախապես տեղում ստուգեք մուտքի հետ կապված ամեն ինչ, քանի որ սահմանին այսքան մոտ պայմանները կարող են փոփոխվել։

Երերույքի բազիլիկը գտնվում է Շիրակի մարզում, Անիպեմզա գյուղի մոտ, Երևանից հյուսիս-արևմուտք։ Հաշվի առնելով, որ այն գտնվում է հենց Ախուրյան գետի՝ Թուրքիայի հետ սահմանի մոտ, արժե նախապես տեղում ստուգել երթուղին, քան հույս դնել դյուրին կամ անսահմանափակ մուտքի վրա։