Հայաստանի 12 լավագույն հնավայրերն ու ավերակները

Թարմացվել է 2026 թ․ օգոստոս · Խմբագրական ընտրություն է․ վարկանիշները չեն վաճառվում։

Վայոց ձոր մարզի Արենի-1 քարանձավում հայտնաբերված աշխարհի հնագույն գինեգործարանը թվագրվում է կ.թ.ա. 4100-4000 թթ.՝ այն հայտնի է դարձել միայն 2007 թվականին։ Երևանում Շենգավիթի բնակավայրի կերամիկան և փողոցների հատակագիծը բնութագրում են Կուր-Արաքսյան մշակույթը՝ բրոնզե դարի քաղաք, որը գոյություն է ունեցել մոտավորապես կ.թ.ա. 3000-2500 թթ.։ Զորաց Քարերի կանգուն քարերը, որոնցից մի քանիսը ունեն կլոր անցքեր, ստացել են «հայկական Սթոունհենջ» մականունը։

1. 1
   Արենիի քարանձավՎայոց ձոր

   Արենի-1 քարանձավը Վայոց ձորում պահում է աշխարհում հայտնի ամենահին գինեգործարանը, թվագրված մոտավորապես մ.թ.ա. 4100–4000 թվականներով, հայտնաբերված 2007 թվականին։

2. 2
   ԴվինԱրարատ

   Դվինը հնագիտական հանգույց է Երևանից հարավ, հին Հայաստանի ամենավաստակավոր քաղաքներից մեկի տեղում, հայտնի 927 թվականին բյուզանդական պաշարումը դիմադրած լինելով։

3. 3
   Ագարակ ավանԱրագածոտն

   Ագարակի բնակատեղին բրոնզեդարյան հուշարձան է Արագածոտնում՝ Ամբերդ գետից վեր բարձրացող տուֆե հրվանդանի վրա, պահպանված որպես պատմամշակութային արգելավայր։

4. 4
   Էրեբունի ամրոցԵրևան

   Էրեբունի ամրոցը ուրարտական ամրացված քաղաք է Երևանի Արին Բերդ բլրի վրա՝ հնագույն վայրը, որից առաջացել է Երևան անունը։

5. 5
   Գառնու տաճարԿոտայք

   Գառնու տաճարը Կոտայքի մարզում գտնվող, իոնական կարգով կառուցված մ.թ. I դարի սյունաշար տաճար է, որը համարվում է նախաքրիստոնեական Հայաստանի ամենահայտնի խորհրդանիշը։

6. 6
   Զվարթնոց տաճարԱրմավիր

   Զվարթնոց տաճարը՝ Վաղարշապատի մոտ գտնվող VII դարի հայկական եկեղեցին, պահպանվել է միայն որպես ավերակ, սակայն մնում է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։

7. 7
   Զորաց ՔարերՍյունիք

   Զորաց Քարերը, որը գտնվում է Սյունիքի Սիսիան քաղաքի մերձակայքում, կանգնած քարերի դաշտ է՝ որոնցից մի քանիսը ունեն կլոր անցքեր, և հայտնի է «հայկական Սթոունհենջ» մականունով։

8. 8
   ԹագավորանիստԼոռի

   Թագավորանիստը Վանաձորի վրայով բարձրացող՝ 1519 մ բարձրության բլուր է, որտեղ Լոռու մարզում միախառնվում են Փամբակ և Թանձուտ գետերը։

9. 9
   Կարա-Կոյունլուների դամբարանԵրևան

   Արգավանդի դամբարանաշտարակը Երևանի եզրին գտնվող 1413 թվականի մահարձան է, որը կառուցել է Կարա Կոյունլու տոհմի էմիր Փիր Հուսեյնը՝ իր հայր Սաադի գերեզմանը նշելու համար։

10. 10
    Շենգավիթ հնավայրԵրևան

    Շենգավիթի բնակավայրը Կուր-Արաքսյան մշակույթի տիպային հուշարձանն է Երևանում՝ բրոնզեդարյան քաղաք, որի խեցեղենն ու հատակագիծը սահմանում են այս մշակույթը, որը թվագրվում է մոտավորապես մ.թ.ա. 3000–2500 թվականներով։

11. 11
    ԲագարանԱրմավիր

    Բագարանը, հին Հայաստանի տասնուերկու պատմական մայրաքաղաքներից մեկը, բերդաքաղաք էր Ախուրյան գետի ափին և Ուրարտուի կրոնական կենտրոն։

12. 12
    ՄոխրաբլուրԱրմավիր

    Մոխրաբլուրը վաղ բրոնզեդարյան բնակատեղիի բլուր է, որը գտնվում է Էջմիածնից 4 կմ հարավ, Արմավիրի մարզում, Արարատյան դաշտավայրի հնագույն բնակավայրերից մեկը։