Հայաստանի 15 լավագույն վանքերն ու եկեղեցիները

Թարմացվել է 2026 թ․ օգոստոս · Խմբագրական ընտրություն է․ վարկանիշները չեն վաճառվում։

Տասնհինգ վանք ու եկեղեցի Հայաստանի տասը մարզերից՝ Լոռի, Շիրակ, Սյունիք, Վայոց ձոր, Արարատ, Արմավիր, Արագածոտն, Կոտայք, Տավուշ ու Գեղարքունիք։ Տաթևն ու Գեղարդը նույնպես այս ցանկում են, մյուսների կողքին. ցանկը կազմված է մարզերով պլանավորելու համար, ոչ թե որպես վարկանիշային ցուցակ։

1. 1
   ՀաղպատավանքԼոռի

   Հաղպատավանքը X–XIII դարերի հայ առաքելական համալիր է Լոռու մարզի Հաղպատ գյուղում, որը գործում է մինչ օրս։

2. 2
   ՀովհաննավանքԱրագածոտն

   Հովհաննավանքը միջնադարյան վանք է՝ կանգնած Քասաղ գետի կիրճի եզրին, Արագածոտնի մարզի Օհանավան գյուղի եզրին։

3. 3
   Օձունի եկեղեցիԼոռի

   Օձունի եկեղեցին մոտավորապես 5–7-րդ դարերի հայկական բազիլիկ է Լոռու Օձուն գյուղում՝ երկրի վաղ եկեղեցական վայրերից մեկը։

4. 4
   Սանահինի վանքԼոռի

   Սանահինի վանքը, հիմնադրված X դարում Լոռու մարզում, ուներ գրչատուն և ակադեմիա՝ միջնադարյան կրթության համար — այսօր այն ՅՈւՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության հուշարձան է։

5. 5
   Տաթևի վանքՍյունիք

   Սյունիքի Տաթևի վանքը կառուցված է Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու շուրջ, որը 9-րդ դարի կեսին վերակառուցել է Սյունիքի Փիլիպե իշխանը։

6. 6
   Երերույքի տաճարՇիրակ

   Երերույքի բազիլիկը, Շիրակի մարզում, Անիպեմզայի մոտ, Հայաստանի ամենահին պահպանված եկեղեցիներից է, կառուցված Դ-Ե դարերում մի հին հեթանոսական տաճարի տեղում։

7. 7
   Գեղարդի վանքԿոտայք

   Գեղարդը միջնադարյան վանք է Կոտայքի մարզում, որի մի մասը փորված է ուղիղ ժայռի մեջ, և որը ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի կողմից պաշտպանված է որպես Համաշխարհային ժառանգության հատված։

8. 8
   Հաղարծին վանական համալիրՏավուշ

   Հաղարծին վանքը Դիլիջանի մոտ, Տավուշի մարզում. երեք միջնադարյան եկեղեցի, գավիթ և սեղանատուն՝ կառուցված 10-րդից 13-րդ դարերում, անտառապատ բլուրների մեջ։

9. 9
   Խոր ՎիրապԱրարատ

   Խոր Վիրապը Հայաստանի Արարատյան դաշտում գտնվող վանքն է, որտեղ, ըստ ավանդության, Գրիգոր Լուսավորիչը 13 տարի բանտարկված է եղել։

10. 10
    ՍևանավանքԳեղարքունիք

    Սևանավանքը վանական համալիր է Սևանա լճի թերակղզում, որը նախկինում կղզի էր, մինչև խորհրդային տարիներին ջրի մակարդակի իջեցումը 20 մետրով ցամաքեցրեց այն։

11. 11
    ՀառիճավանքՇիրակ

    Հառիճավանքը VII դարի հայկական վանք է՝ Շիրակի մարզի Հառիճ գյուղի մոտ։

12. 12
    ՆորավանքՎայոց ձոր
13. 13
    Ախթալայի վանքԼոռի

    Ախթալայի վանքը Լոռու մարզի X դարի ամրոց-վանք է, որտեղ պահպանվել են XIII դարի սկզբին ստեղծված հայ-քաղկեդոնական որմնանկարներ։

14. 14
    Էջմիածնի Մայր ՏաճարԱրմավիր
15. 15
    Եկեղեցի Սբ. Գրիգոր (Կաթողիկե)Արագածոտն

    Արուճավանքը՝ Արուճի մայր տաճարը, VII դարի եկեղեցի է Արագածոտնում, որը դասվում է միջնադարյան Հայաստանում կառուցված ամենամեծ և ամենանշանավոր կառույցների շարքին։